Jak chronić dziecko przed długami? Pytania sądu o spadek.

Postępowanie sądowe w sprawie odrzucenia spadku w imieniu dziecka to dla wielu rodziców stresujące doświadczenie. Wiem z doświadczenia, że niepewność co do przebiegu rozprawy i pytań, jakie może zadać sąd, bywa paraliżująca. Celem tego artykułu jest kompleksowe przygotowanie Państwa na to wyzwanie. Przejdziemy przez wszystkie kluczowe aspekty od wyjaśnienia, dlaczego zgoda sądu jest w ogóle potrzebna, przez szczegółowe omówienie spodziewanych pytań, aż po wskazówki dotyczące dokumentacji i unikania typowych błędów. Moim zadaniem jest pomóc Państwu poczuć się pewniej i spokojniej przed wizytą w sądzie, abyście mogli skutecznie zadbać o dobro finansowe Waszego małoletniego.

Zgoda sądu na odrzucenie spadku przez dziecko dlaczego jest konieczna?

Zanim zagłębimy się w szczegóły dotyczące samej rozprawy, musimy zrozumieć, dlaczego w ogóle zgoda sądu opiekuńczego jest niezbędna do odrzucenia spadku w imieniu małoletniego. To kluczowa kwestia, która często budzi wiele pytań. Prawo polskie bardzo restrykcyjnie podchodzi do zarządzania majątkiem dziecka, stawiając na pierwszym miejscu jego dobro.

Co prawo mówi o zarządzaniu majątkiem małoletniego?

Rodzice, sprawując władzę rodzicielską, mają obowiązek zarządzać majątkiem swojego dziecka. Jest to jednak zarząd szczególny, obwarowany licznymi ograniczeniami. Kodeks rodzinny i opiekuńczy stanowi jasno, że rodzice powinni działać z należytą starannością, kierując się przede wszystkim dobrem dziecka. Oznacza to, że wszelkie decyzje dotyczące majątku małoletniego muszą być podejmowane w taki sposób, aby go chronić i pomnażać, a nie narażać na straty. W praktyce oznacza to, że nie każda czynność prawna, którą rodzic może wykonać w swoim imieniu, jest dozwolona w imieniu dziecka bez dodatkowych formalności.

Czym jest "czynność przekraczająca zwykły zarząd" i dlaczego odrzucenie spadku się do niej zalicza?

W kontekście zarządzania majątkiem dziecka, prawo rozróżnia czynności "zwykłego zarządu" i te "przekraczające zwykły zarząd". Czynności zwykłego zarządu to codzienne, rutynowe działania, takie jak pobieranie czynszu z wynajmowanego mieszkania, opłacanie rachunków czy drobne naprawy. Rodzice mogą je wykonywać samodzielnie. Natomiast czynności przekraczające zwykły zarząd to te, które mogą mieć istotny wpływ na majątek dziecka, zarówno pozytywny, jak i negatywny. Zalicza się do nich na przykład sprzedaż nieruchomości, zaciągnięcie kredytu, a także co najważniejsze w naszym przypadku odrzucenie spadku. Dlaczego? Ponieważ odrzucenie spadku oznacza rezygnację z potencjalnych aktywów, ale także z potencjalnych długów. Jest to decyzja o dalekosiężnych konsekwencjach, która może bezpowrotnie pozbawić dziecko prawa do majątku, nawet jeśli jest on obciążony. Dlatego właśnie sąd opiekuńczy musi ocenić, czy taka decyzja jest faktycznie w najlepszym interesie małoletniego.

Jaka jest nadrzędna rola sądu opiekuńczego w tej sprawie: ochrona dobra dziecka.

Nadrzędną zasadą, która kieruje działaniami sądu opiekuńczego w każdej sprawie dotyczącej małoletnich, jest ochrona dobra dziecka. W przypadku odrzucenia spadku oznacza to, że sąd nie tylko formalnie zatwierdza decyzję rodziców, ale przede wszystkim dogłębnie analizuje, czy rezygnacja z dziedziczenia nie naruszy interesów finansowych czy życiowych dziecka. Sąd działa tutaj jako swoisty strażnik, który ma za zadanie upewnić się, że rodzice, choć kierują się najlepszymi intencjami, nie podejmują pochopnej decyzji, która mogłaby w przyszłości zaszkodzić ich dziecku. To dlatego tak ważne jest, abyście byli Państwo przygotowani do przedstawienia sądowi pełnego obrazu sytuacji, popartego dowodami.

Przygotowanie do rozprawy: Spodziewane pytania sądu opiekuńczego

Kiedy już wiemy, dlaczego zgoda sądu jest konieczna, możemy skupić się na tym, co czeka nas na sali rozpraw. Sąd opiekuńczy, kierując się zasadą dobra dziecka, będzie zadawał konkretne pytania, aby w pełni ocenić zasadność odrzucenia spadku. Nie ma tutaj miejsca na improwizację należy być przygotowanym i mieć przemyślane odpowiedzi. Poniżej przedstawiam obszary, w których z pewnością padną pytania, i podpowiadam, jak się do nich przygotować.

Pytanie kluczowe: Co dokładnie wchodzi w skład spadku?

To jedno z pierwszych i najważniejszych pytań, jakie zada sąd. Jego celem jest uzyskanie pełnego obrazu masy spadkowej, czyli zarówno aktywów (wszystkiego, co wartościowe), jak i pasywów (długów). Sąd chce wiedzieć, czy rodzice przeprowadzili rzetelną inwentaryzację i czy ich decyzja o odrzuceniu spadku jest oparta na faktach, a nie jedynie na domysłach. Bądźcie gotowi na szczegółowe przedstawienie, co zmarły pozostawił po sobie.

Jak precyzyjnie opisać aktywa (mieszkanie, oszczędności, samochód)?

Opisując aktywa, starajcie się być jak najbardziej precyzyjni. Sąd potrzebuje konkretów, aby ocenić ich wartość. Pamiętajcie o:

• Nieruchomościach: Adres, numer księgi wieczystej, szacunkowa wartość rynkowa (można przedstawić wycenę rzeczoznawcy, jeśli taką posiadacie, lub orientacyjną wartość na podstawie cen podobnych nieruchomości w okolicy).
• Oszczędnościach/środkach na kontach bankowych: Nazwa banku, numer konta (jeśli znany), przybliżona kwota środków.
• Pojazdach: Marka, model, rok produkcji, szacunkowa wartość rynkowa.
• Wartościowych przedmiotach: Biżuteria, dzieła sztuki, antyki, udziały w spółkach krótki opis i orientacyjna wartość.
• Innych prawach majątkowych: Np. wierzytelności, prawa autorskie, udziały w przedsiębiorstwach.

Jak udokumentować i przedstawić pasywa (długi, kredyty, pożyczki)?

W przypadku pasywów, czyli długów, dokumentacja jest absolutnie kluczowa. Sąd nie uwierzy na słowo. Musi mieć pewność, że długi faktycznie istnieją i są na tyle znaczące, że uzasadniają odrzucenie spadku. Przygotujcie:

• Umowy kredytowe/pożyczkowe: Z bankami, instytucjami finansowymi, osobami prywatnymi.
• Wezwania do zapłaty: Od wierzycieli, firm windykacyjnych.
• Wyciągi bankowe: Potwierdzające istnienie zadłużenia na kontach, kartach kredytowych.
• Decyzje komornicze: Jeśli spadkodawca był dłużnikiem w postępowaniu egzekucyjnym.
• Zaświadczenia o zadłużeniu: Od spółdzielni mieszkaniowych, dostawców mediów, urzędów skarbowych.
• Wyroki sądowe: Potwierdzające istnienie długu.

Skąd wiedzą Państwo o długach? Sąd weryfikuje źródło informacji.

Sąd będzie dociekał, w jaki sposób dowiedzieliście się o zadłużeniu spadkodawcy. To pytanie ma na celu ocenę wiarygodności posiadanych przez Was informacji. Czy są to informacje "z pierwszej ręki", poparte dokumentami, czy może jedynie zasłyszane od rodziny lub znajomych? Im bardziej konkretne i udokumentowane źródła, tym lepiej dla sprawy.

Czy wystarczą ustne zapewnienia rodziny?

Niestety, ustne zapewnienia o długach, nawet pochodzące od najbliższej rodziny, są dla sądu niewystarczające. Sąd musi opierać swoją decyzję na twardych dowodach. Samo stwierdzenie "wiemy, że miał długi" nie przekona sądu, że odrzucenie spadku jest w interesie dziecka. Potrzebne są dokumenty, które potwierdzą istnienie i wysokość tych zobowiązań. Bez nich, sąd może uznać, że nie ma wystarczających podstaw do wyrażenia zgody na odrzucenie spadku.

Jakie dokumenty potwierdzające zadłużenie warto ze sobą zabrać?

Jak już wspomniałem, dokumentacja jest kluczowa. Na rozprawę warto zabrać ze sobą oryginalne lub uwierzytelnione kopie następujących dokumentów:

• Umowy kredytowe lub pożyczkowe.
• Wezwania do zapłaty, monity od wierzycieli.
• Wyciągi z kont bankowych, kart kredytowych, wskazujące na zadłużenie.
• Decyzje komornicze lub pisma od komorników.
• Zaświadczenia o zadłużeniu z urzędów (np. skarbowego, gminy, ZUS).
• Dokumenty dotyczące zaległych opłat (czynsz, media, itp.).
• Wszelkie inne pisma, które w sposób jednoznaczny potwierdzają istnienie i wysokość zobowiązań spadkodawcy.

Bilans zysków i strat: Czy długi na pewno przewyższają wartość majątku?

Sąd opiekuńczy zawsze będzie dążył do ustalenia, czy faktycznie bilans spadku jest negatywny, czyli czy długi przewyższają wartość aktywów. To jest sedno sprawy. Nie wystarczy stwierdzić, że "są długi". Trzeba udowodnić, że te długi są na tyle duże, że przyjęcie spadku wiązałoby się z realnym ryzykiem dla majątku dziecka.

Jak sąd ocenia, czy odrzucenie spadku jest dla dziecka korzystne?

Sąd ocenia korzyści z odrzucenia spadku, porównując wartość wszystkich znanych aktywów z sumą wszystkich znanych pasywów. Jeśli długi są znacznie wyższe niż wartość odziedziczonego majątku, wówczas odrzucenie spadku jest zazwyczaj uznawane za działanie w interesie dziecka. Sąd bierze pod uwagę nie tylko bieżącą wartość, ale również potencjalne koszty związane z zarządzaniem spadkiem czy spłatą zobowiązań. Moim zdaniem, najważniejsze jest przedstawienie klarownego rachunku zysków i strat, aby sąd mógł bez wątpliwości stwierdzić, że przyjęcie spadku byłoby dla dziecka obciążeniem.

Praktyczne przykłady: Kiedy sąd może uznać, że odrzucenie nie jest konieczne?

Zdarzają się sytuacje, w których sąd może uznać, że odrzucenie spadku nie jest konieczne, a nawet, że byłoby to działanie na szkodę dziecka. Może się tak stać, gdy na przykład:

• Aktywa znacząco przewyższają pasywa: Nawet jeśli są długi, ale wartość nieruchomości czy oszczędności jest wielokrotnie wyższa, sąd może uznać, że spadek jest korzystny.
• Długi są niewielkie i łatwe do spłacenia: Jeśli zadłużenie jest symboliczne i nie stanowi realnego zagrożenia dla majątku dziecka, sąd może nie wyrazić zgody na odrzucenie.
• Istnieje możliwość łatwego zbycia aktywów: Jeżeli w skład spadku wchodzi np. łatwo zbywalna nieruchomość, której sprzedaż pokryłaby długi, a reszta stanowiłaby zysk dla dziecka, sąd może uznać, że odrzucenie jest nieuzasadnione.

Wasza sytuacja rodzinna i finansowa: Czy ma znaczenie dla sądu?

Sąd opiekuńczy, oceniając dobro dziecka, może również pytać o ogólną sytuację majątkową i życiową rodziców oraz samego dziecka. Choć nie jest to główny element postępowania, to jednak może stanowić kontekst dla decyzji. Sąd chce zrozumieć, jak ewentualne zadłużenie wpłynęłoby na warunki życia małoletniego i czy rodzice są w stanie udźwignąć dodatkowe obciążenia.

Czy sąd pyta o dochody i warunki mieszkaniowe rodziców?

Tak, sąd może zadawać pytania dotyczące dochodów rodziców, ich stabilności zatrudnienia, a także warunków mieszkaniowych. Jest to podyktowane chęcią oceny, czy przyjęcie zadłużonego spadku nie pogorszyłoby drastycznie sytuacji życiowej dziecka. Jeśli rodzina sama ma trudną sytuację finansową, a spadek jest mocno zadłużony, to argumentacja za odrzuceniem spadku staje się silniejsza. Sąd musi mieć pewność, że decyzja rodziców jest racjonalna i nie wynika z chęci uniknięcia odpowiedzialności, którą mogliby udźwignąć.

W jaki sposób sytuacja życiowa rodziny wpływa na decyzję sądu?

Ogólna sytuacja życiowa rodziny jej stabilność finansowa, liczba dzieci na utrzymaniu, stan zdrowia wpływa na decyzję sądu w ten sposób, że pozwala mu ocenić szerszy kontekst. Jeśli rodzina jest w dobrej kondycji finansowej i przyjęcie niewielkiego długu nie stanowiłoby dla niej problemu, sąd może być bardziej skłonny do odmowy zgody na odrzucenie spadku. Z drugiej strony, jeśli rodzina ledwo wiąże koniec z końcem, a spadek jest obciążony znacznym zadłużeniem, to odrzucenie spadku będzie postrzegane jako działanie w najlepszym interesie dziecka, chroniące je przed dodatkowymi obciążeniami.

Przebieg postępowania sądowego: Czego spodziewać się na sali rozpraw?

Rozumiem, że dla wielu z Państwa wizyta w sądzie może być pierwszym takim doświadczeniem. Chcę Państwa uspokoić i opisać, jak zazwyczaj wygląda posiedzenie sądowe w sprawie odrzucenia spadku w imieniu dziecka. Znając procedurę, łatwiej będzie Państwu zachować spokój i skupić się na przedstawieniu sprawy.

Jak wygląda posiedzenie sądu w praktyce?

Posiedzenie sądu w sprawach opiekuńczych zazwyczaj odbywa się w składzie jednego sędziego. Po wejściu na salę rozpraw, sędzia poprosi Państwa o zajęcie miejsc. Na początku sędzia zapyta o Państwa dane osobowe i potwierdzi, że są Państwo wnioskodawcami w sprawie. Następnie przedstawi przedmiot sprawy i poprosi o ustne podtrzymanie wniosku. Będziecie mieli Państwo okazję krótko przedstawić swoją argumentację, a następnie sędzia zacznie zadawać pytania, o których mówiliśmy w poprzedniej sekcji. Pamiętajcie, aby odpowiadać spokojnie, rzeczowo i zgodnie z prawdą. Nie bójcie się prosić o powtórzenie pytania, jeśli czegoś nie zrozumieliście.

Kto musi być obecny na rozprawie? Rola rodziców i opiekunów.

Na rozprawie obowiązkowa jest obecność obojga rodziców dziecka, jeśli oboje sprawują władzę rodzicielską i nie są pozbawieni praw rodzicielskich. Jeśli jeden z rodziców nie żyje lub jest pozbawiony władzy rodzicielskiej, obecność drugiego rodzica jest wystarczająca. W przypadku, gdy dziecko ma ustanowionego opiekuna prawnego, to on musi być obecny. Rodzice (lub opiekunowie) pełnią kluczową rolę w przedstawianiu stanowiska, odpowiadaniu na pytania sądu i wyjaśnianiu okoliczności sprawy. To Państwo jesteście najlepiej zorientowani w sytuacji spadkowej i finansowej, dlatego Wasze zeznania są niezwykle ważne dla sądu.

Czy dziecko musi być obecne w sądzie? Kiedy sąd decyduje się na wysłuchanie małoletniego?

W większości przypadków dziecko nie musi być obecne na rozprawie. Sąd opiekuńczy z reguły nie wzywa małoletnich dzieci na posiedzenia. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy dziecko jest starsze zazwyczaj powyżej 13. roku życia i sąd uzna, że jego wysłuchanie jest konieczne do pełnego zrozumienia sytuacji i oceny jego dobra. Wysłuchanie dziecka odbywa się w warunkach zapewniających mu komfort i poczucie bezpieczeństwa, często w osobnym pomieszczeniu lub w obecności psychologa, bez obecności rodziców. Ma to na celu upewnienie się, że dziecko rozumie, na czym polega odrzucenie spadku i czy zgadza się z decyzją rodziców.

Jakie pytania sąd może zadać starszemu dziecku (powyżej 13 lat)?

Jeśli sąd zdecyduje się na wysłuchanie starszego dziecka, pytania będą dostosowane do jego wieku i poziomu rozwoju. Sędzia będzie dążył do ustalenia, czy dziecko:

• Rozumie, czym jest spadek i co oznacza jego odrzucenie.
• Wie, że odrzucenie spadku oznacza rezygnację zarówno z ewentualnych długów, jak i z majątku.
• Zna powód, dla którego rodzice chcą odrzucić spadek (np. ze względu na długi).
• Czy zgadza się z decyzją rodziców o odrzuceniu spadku.

Pytania te mają na celu potwierdzenie, że decyzja o odrzuceniu spadku jest zgodna z wolą i zrozumieniem samego małoletniego, co w przypadku starszych dzieci ma znaczenie dla sądu.

Najczęstsze błędy i pułapki: Jak uniknąć komplikacji w sądzie?

W mojej praktyce widziałem wiele spraw, które niepotrzebnie się skomplikowały z powodu prostych błędów. Chcę Państwa przed nimi przestrzec, abyście mogli przejść przez postępowanie sądowe możliwie sprawnie i bezproblemowo. Pamiętajcie, że przygotowanie to klucz do sukcesu.

Niedokładne zbadanie składu spadku: Ukryte aktywa.

Jednym z najczęstszych błędów jest niedokładne zbadanie, co faktycznie wchodzi w skład spadku. Czasami spadkodawca mógł posiadać aktywa, o których rodzina nie wiedziała np. ukryte oszczędności, udziały w mało znanych spółkach, polisy ubezpieczeniowe na życie, czy nawet wartościowe przedmioty schowane w zapomnianych miejscach. Jeśli sąd odkryje takie "ukryte aktywa", które znacząco zmienią bilans spadkowy na korzyść dziecka, może odmówić zgody na odrzucenie spadku. Dlatego tak ważne jest, aby przeprowadzić możliwie gruntowne rozeznanie co do całego majątku zmarłego, zanim zdecydujecie się na odrzucenie spadku w imieniu dziecka.

Przekroczenie kluczowego terminu 6 miesięcy: Co to oznacza w praktyce?

To jest absolutnie krytyczny punkt! Zgodnie z prawem, oświadczenie o odrzuceniu spadku (zarówno w swoim imieniu, jak i w imieniu dziecka) musi zostać złożone w ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym osoba dowiedziała się o tytule swojego powołania do spadku. W przypadku dziecka, termin ten biegnie od dnia, w którym rodzic dowiedział się o powołaniu dziecka do dziedziczenia (najczęściej jest to dzień, w którym sam rodzic odrzucił spadek). Złożenie wniosku do sądu o zgodę na odrzucenie spadku w imieniu dziecka przed upływem tego 6-miesięcznego terminu przerywa jego bieg. Oznacza to, że termin ten zostanie "zamrożony" do momentu uprawomocnienia się postanowienia sądu. Jeśli przegapicie ten termin, dziecko automatycznie przyjmie spadek z dobrodziejstwem inwentarza (czyli z ograniczeniem odpowiedzialności za długi do wartości aktywów), co może być niekorzystne, jeśli długi są bardzo wysokie. Zawsze podkreślam, aby nie czekać na ostatnią chwilę!

Brak kluczowych dokumentów na rozprawie: Jak skompletować pełną dokumentację?

Brak niezbędnych dokumentów to prosta droga do odroczenia rozprawy i przedłużenia całego postępowania. Upewnijcie się, że macie ze sobą:

• Odpis aktu zgonu spadkodawcy: Potwierdza fakt śmierci i otwarcie spadku.
• Odpis aktu urodzenia dziecka: Potwierdza pokrewieństwo i tożsamość małoletniego.
• Dowód odrzucenia spadku przez rodziców: Najczęściej jest to akt notarialny lub protokół z oświadczenia złożonego w sądzie. To kluczowe, ponieważ rodzice muszą odrzucić spadek w swoim imieniu, zanim zrobią to w imieniu dziecka.
• Dokumenty potwierdzające długi spadkowe: Umowy kredytowe, wezwania do zapłaty, wyciągi bankowe, decyzje komornicze itp. (jak opisano wcześniej).
• Dokumenty potwierdzające aktywa spadkowe: Np. odpisy z ksiąg wieczystych, dowody rejestracyjne pojazdów, wyciągi z kont bankowych (jeśli spadkodawca miał oszczędności).
• Wszelkie inne dokumenty, które mogą mieć znaczenie dla sprawy (np. dotyczące sytuacji majątkowej rodziny, jeśli sąd o to pyta).

Zawsze warto mieć ze sobą kopie dokumentów, a oryginały do wglądu sądu.

Mylenie roli sądu: Dlaczego sąd nie doradza, a jedynie ocenia?

Wielu rodziców przychodzi do sądu z nadzieją, że sędzia doradzi im, co jest najlepsze. Muszę Państwa uświadomić, że sąd opiekuńczy pełni rolę bezstronnego arbitra. Jego zadaniem jest ocena przedstawionych dowodów i argumentów, a następnie wydanie decyzji zgodnej z prawem i dobrem dziecka. Sędzia nie może Państwu doradzać ani podpowiadać, jak postępować. To Państwa rolą jest przygotowanie kompletnego i przekonującego wniosku, popartego dowodami, który jasno wykaże, że odrzucenie spadku leży w najlepszym interesie małoletniego. Im lepiej przygotujecie Państwo sprawę, tym większe szanse na pozytywne rozstrzygnięcie.

Co dalej po zgodzie sądu? Odrzucenie spadku krok po kroku

Uzyskanie zgody sądu opiekuńczego na odrzucenie spadku w imieniu dziecka to duży krok, ale muszę Państwa uprzedzić to jeszcze nie koniec. Samo postanowienie sądu nie jest równoznaczne z faktycznym odrzuceniem spadku. Po jego uzyskaniu czeka Państwa jeszcze jeden, bardzo ważny etap, bez którego całe postępowanie straci swój sens.

To nie koniec! Dlaczego postanowienie sądu to dopiero połowa sukcesu?

Postanowienie sądu opiekuńczego o wyrażeniu zgody na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego jest jedynie zgodą na dokonanie tej czynności. Nie jest to samo oświadczenie o odrzuceniu spadku. Oznacza to, że po uzyskaniu prawomocnego postanowienia sądu, nadal musicie Państwo złożyć formalne oświadczenie o odrzuceniu spadku w imieniu dziecka. Wiele osób o tym zapomina lub myli te dwa etapy, co może prowadzić do poważnych konsekwencji, włącznie z uznaniem, że spadek został przyjęty.

Gdzie i jak złożyć ostateczne oświadczenie o odrzuceniu spadku w imieniu dziecka?

Po uzyskaniu prawomocnej zgody sądu opiekuńczego, macie Państwo dwie główne drogi do złożenia ostatecznego oświadczenia o odrzuceniu spadku w imieniu dziecka:

1. U notariusza: Jest to najczęściej wybierana i rekomendowana opcja. Udajecie się Państwo do dowolnego notariusza z prawomocnym postanowieniem sądu. Notariusz sporządzi akt notarialny zawierający oświadczenie o odrzuceniu spadku w imieniu dziecka. Jest to szybka i wygodna forma.
2. W sądzie: Możecie Państwo złożyć takie oświadczenie również w sądzie rejonowym, w którego okręgu znajduje się miejsce zamieszkania spadkodawcy (lub ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy, jeśli w Polsce nie mieszkał). Oświadczenie składa się do protokołu sądowego.

W obu przypadkach należy mieć ze sobą prawomocne postanowienie sądu opiekuńczego, akt urodzenia dziecka oraz dowód osobisty.

Przeczytaj również: Sąd zawiadamia o odrzuceniu spadku? Sprawdź, kiedy i kogo!

Jakie są terminy na złożenie oświadczenia po uprawomocnieniu się decyzji sądu?

Pamiętacie Państwo o 6-miesięcznym terminie na odrzucenie spadku, którego bieg został przerwany przez złożenie wniosku do sądu? Otóż po uprawomocnieniu się postanowienia sądu opiekuńczego, ten 6-miesięczny termin zaczyna biec od nowa. Oznacza to, że macie Państwo kolejne 6 miesięcy, licząc od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu, na złożenie ostatecznego oświadczenia o odrzuceniu spadku w imieniu dziecka (u notariusza lub w sądzie). Jest to niezwykle ważny termin, którego absolutnie nie wolno przegapić, aby całe Państwa starania nie poszły na marne.